Coniferen waren in de jaren zeventig enorm populair. Onze tuin is vermoedelijk in deze gouden coniferenjaren aangelegd. Iedere soort uit de coniferencatalogus stond er wel in. Van vierkant tot ovaal, meterslange gemengde hagen, bonsaivarianten en hoge bomen: onze tuin werd, tot mijn oma’s genoegen, compleet gedomineerd door zure coniferen. Laat dit nou net de plant zijn waar wij niks mee hebben. Coniferen passen niet in mijn beeld van een inheemse tuin waar niks weggegooid hoeft te worden. Door hun structuur is het snoeiafval niet geschikt voor de composthoop. Daarbij hebben deze coniferen, net als hun aanbidders, hun beste tijd gehad.. Hoe graag we ook onze privacy wilden behouden, ze moesten weg.
Dus maakte we een plan: van seniorentuin naar een wilde, inheemse tuin. Waar een paar maanden geleden de drie meter hoge coniferen ons bestaan nog anonimiseerden, is er nu enkel nog droog, zuur zand. De coniferen zijn verwijderd om plaats te maken voor een inheemse haag. Waar kon met een kettingzaag en enkele met de handzaag. Voor de 200 meter omheining lieten we een bedrijf komen. Alsof het niks was, werden de coniferen met wortel en al uit de grond gewipt. In de loop der jaren zal een nieuwe haag weer de gewenste privacy geven. Tot die tijd moeten we aanzien hoe seniore buurtgenoten afkeurend de grenzen van ons perceel nakijken. Terug verlangend naar de door hen zo gewaardeerde coniferenmuur.
Tijdens mijn opleiding ecologisch tuinontwerp heb ik veel geleerd over het ontwerpen van tuinen. Deze opleiding volgde ik als hobby, zodat ik ooit zelf onze tuin kon ontwerpen. Starend naar mijn destijds gemaakte aantekeningen lijkt niks voldoende toereikend voor onze eigen tuin. De oefeningen gingen vaak over behapbare stadstuinen van vijftig vierkante meter, met een eindeloos budget. Het voelde alsof je een tuin ontwierp in De Sims: alles kan en alles mag. Dit is wel anders als het om je eigen tuin gaat. Ineens zijn er geen eindeloze mogelijkheden meer en word je gestuurd door een budget en tijdsgebrek.
Ons perceel is op te delen in twee stukken: de seniorentuin en het grote veld met frambozen. De seniorentuin heeft al een structuur: er zijn verharde paden, daarnaast volwassen bomen en lagere struiken zoals hortensia’s, en er zijn open vlakken met verwilderd gras. Tussen die structuur heerst veelal chaos: overal staan nog omgezaagde coniferen met wortel en al in de grond en er groeien wilde bramen en brandnetels. De vorige eigenaar had bovendien een obsessie met grijze PVC-buizen en ijzeren constructies. Deze staan overal verspreid door de tuin. Het veld daarentegen is een leeg canvas; 2000 vierkante meters gras met twee rijen frambozen.
Onze ideale tuin is avontuurlijk, wild begroeit en op gekozen plekken goed onderhouden. Dit is moeilijk voorstelbaar in een tuin waarin grotendeels alles altijd netjes in vormen is geknipt. Een beuk die al dertig jaar strak in een vierkant wordt gesnoeid, verandert immers niet van de ene op de andere dag in een verwilderde struik. Een leeg canvas was alles waar ik in mijn tuinloze jaren van droomde. Eindeloze mogelijkheden in je ontwerp: verborgen veldjes, kronkelpaden met daarnaast bloemenborders, een theetuin, een grote moestuin en overal vers fruit hangend aan de bomen. Het ideale plaatje zat in mijn hoofd, en op mijn Pinterestbord, maar kwam niet uit mijn potlood op papier. Al snel werden het rechte lijnen in plaats van organische vormen. Niks leek kloppend, mede door mijn falen in het op schaal tekenen. Daardoor was het ontwerpen soms heel frustrerend. Na weken lang tekenen en weer gummen gaf ik het op. Ik doe gewoon mijn ogen dicht en ik zie wel wat er uit komt.
Dit is uiteindelijk het ontwerp geworden. Het is zeker niet perfect, maar wel een goede richtlijn van hoe we de komende jaren de tuin willen hervormen. Met een verbouwing op komst en waarschijnlijk weer nieuwe inzichten, willen we niet direct de hele tuin aanplanten. We hebben daarom dit jaar prioriteit gegeven aan het opnieuw creëren van privacy rondom de tuin, het herplanten waar coniferen stonden, het verwijderen van ongewenste planten zoals bramen en brandnetels en het creëren van de eerste structuur in het grasveld.
In het laatste weekend van februari zijn er maar liefs 1070 planten en bomen geleverd voor de aanplant van onze tuin. Totaal komt er 100 meter aan beukenhaag, 100 meter aan struweelhaag, 45 meter aan knip- en scheerheg, zes hoogstam fruitbomen en vier losse bomen. Ter voorbereiding lieten we met een kleine graafmachine gleuven graven op de plekken waar de hagen moesten komen. Met een tiental enthousiaste vrienden en familie hoopten we de klus binnen één dag te klaren. Of dat zou lukken, wisten we niet. Wij hadden immers zelf nog nooit een boom geplant en hadden geen idee hoeveel tijd de aanplant van 1070 planten en bomen zou kosten.
Met stormachtig weer en flink wat regenbuien voelde de aanplantdag soms als een koortsdroom. Door de harde wind konden de wortels al binnen vijftien minuten uitdrogen (dank boswachter Claudia) en dus moesten we snel handelen zodra ze bloot lagen. Compleet verwaaid, natgeregend en onder de modder zag ik mijn stadse vriendinnen met kruiwagens compost het veld door banjeren. Zelfs mijn grieperige moeder schoot te hulp, met een grote pan soep om ons weer op kracht te brengen. Aan het einde van de dag stonden 90 procent van de planten in de grond. Met dank aan onze lieve vrienden en familie.
De afgelopen vier weken maken we iedere dag een wandeling door de tuin. Het voelt nu ook echt als een tuin, in plaats van een leeg grasveld. Met het zachte lenteweer lijkt er iedere dag veel te veranderen. De planten hebben kleine knopjes die uitkomen en ook de meeste bomen staan nog soort van recht. De komende weken zullen we goed moeten opletten of de regen de planten voldoende van water voorziet. Vooral de beukenhaag op coniferengrond krijgt met warm weer snel dorst. Dit weekend beginnen we ook met de eerste grassprieten verwijderen rondom de stammen. Het gras weghouden bij de aanplant zal hopelijk zorgen voor een goede start.
Als ik naar de verschillende landschapselementen kijk, denk ik terug aan de aanplantdag. De herinneringen die we die dag hebben gemaakt, zitten voor altijd verbonden aan de planten en bomen. Dat maakt het voor ons extra bijzonder.
Na het schrijven van deze blog kan ik niet anders dan denken aan de tuin over zestig jaar. wat zullen de volgende generaties vinden van de nu zo massaal aangeplante beukenhaag? Fietsen wij ooit ook afkeurend langs de tuinen van de toekomst?
Liefs, Bep
Tussen zaaien en draaien 
Reacties
Ahhh wat leuk om uitgebreid te lezen waar ik tijdens de koortsdroomdag aan meegewerkt heb. Ben zo benieuwd naar hoe het er in de zomer bijstaat!
LikeLike
Wat zijn jullie geweldig bezig geweest, en wat leuk om mee te lezen! ❤
LikeLike
het gaat super worden 😍
LikeLike
Een grote klus, vele handen daaraan meegeholpen.en vollop geregend.
Nu genieten van alle aanplanting.😉
LikeLike